17-11-2009 | Directie Voortgezet Onderwijs
Een belangrijk richtinggevend element van burgerschapsvorming is de democratie, met de principes en uitingsvormen die hierbij horen. Dat betekent dus dat de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en de kennis, houdingen en vaardigheden die daarbij horen een belangrijk aspect vormen van actief burgerschap en sociale integratie.
Een belangrijk fundament van de democratische rechtsstaat wordt gevormd door de mensenrechten. Internationale organisaties als de Verenigde Naties, de UNESCO, de Raad van Europa en de Europese Unie besteden aandacht aan mensenrechteneducatie. Naast kennisoverdracht richten deze organisaties zich nadrukkelijk ook op de ontwikkeling van vaardigheden om in de dagelijkse praktijk de mensenrechten toe te passen.
Ook het ministerie van OCW neemt mensenrechteneducatie serieus. Het begrip mensenrechten is expliciet opgenomen in de kerndoelen voor de onderbouw van het Voortgezet Onderwijs (kerndoel 47). Verder zijn in examenprogrammas voor het vak maatschappijleer verschillende onderdelen van mensenrechteneducatie opgenomen. Dit zijn de grondrechten, vrijheidsrechten, politieke rechten, sociale rechten en de onderliggende waarden van al deze rechten.
In het Nederlandse onderwijs wordt op verschillende niveaus en op verschillende manieren aandacht besteed aan mensenrechten. De SLO zal in het kader van de Alliantie Scholenpanels Burgerschap de komende jaren een aantal handreikingen voor scholen ontwikkelen. Die zijn bedoeld ter ondersteuning om in het schoolbeleid, schoolklimaat, docentengedrag en onderwijsaanbod expliciet aandacht te besteden aan onderwijs in mensenrechten. De docenten spelen op dit punt de hoofdrol, zij geven immers concrete invulling aan dit onderwerp.